تنفس

عوامل ایجاد آسم در کودکان

آسم به عنوان یک بیماری مزمن در کودکان شناخته می‌شود و به دلایل ناشناخته، این تعداد در حال افزایش است. کودکان اغلب اولین علائم آسم را قبل از ۵ سالگی تجربه می‌کنند. پس از تشخیص بیماری آسم در کودک شما، پزشک بر اساس سوابق پزشکی و شدت آسم کودک، یک برنامه و نسخه کتبی برای درمان آسم می‌دهد. این برنامه، زمان و چگونگی مصرف داروهای آسم و مواردی که باعث تشدید بیماری شده، را مشخص می‌کند. بسیار مهم است که نحوه‌ عمل به این برنامه و نسخه را به‌خوبی متوجه شوید و اگر سؤالی داشتید از پزشک کودک خود بپرسید.

عمل کردن به برنامه مقابله با آسم در کودکان، جهت کنترل موفقیت‌آمیز بیماری آسم بسیار مهم است. اهمیت آن تا جایی است که باید به پرستار و معلم مدرسه کودک یک کپی از این برنامه را بدهید، تا آن‌ها هم آگاهی‌های لازم را جهت شناخت علائم آسم کودک داشته باشند.

در حال حاضر، آسم شايع‌ترين بيماری‌ مزمن جدی در کودکان جهان است. در این مطلب با یکدیگر علل و علائم آسم کودکان را بررسی خواهیم کرد.

آسم نفس کودکم را بند آورده!

در آسم کودکان، شُش‌ها و مجاری تنفسی که نفس را به شش‌ها می‌رسانند، اگر در معرض ماده‌ی محرک مانند ویروس سرماخوردگی یا گرده‌ گیاهان قرار گیرند به‌ راحتی دچار التهاب می‌شوند.

آسم در کودکان با علائم آزاردهنده‌ای همراه است و کودک را در ورزش، بازی، خواب و مدرسه با مشکل روبه‌رو می‌کند. آسم کودکان با آسم بزرگسالان به لحاظ بیماری تفاوتی ندارد، اما چالش‌های کودکان بسیار متفاوت و گاهی منحصر به‌ فرد است تا حدی که آسم در بین علل مراجعه‌ی کودکان به اورژانس، بستری شدن و غیبت از مدرسه، رتبه‌ی نخست را به خود اختصاص داده است.

متأسفانه بیماری آسم مانند سرماخوردگی قابل درمان نیست. فقط می‌توانیم با دارو و درمان مناسب علائم آن را در کودکان کنترل کنیم؛ کودکانی که در بزرگسالی هم باید علائم آسم را تحمل کنند. یادمان باشد کنترل علائم بسیار مهم است و از پیشروی و وخامت بیشتر وضع شش‌ها و مجاری تنفسی پیشگیری می‌کند.

عوامل ایجاد آسم در کودکان

در پژوهش‌هایی که طی ۲- ۱ دهه گذشته در مرکز تحقیقات ایمونولوژی، آسم و آلرژی انجام گرفت مشخص گردید که فقدان آموزش والدین، در صدر علل بستری شدن کودکان دچار آسم شدید و حاد در بیمارستان مرکز طبی کودکان بوده است.

شرایطی که زمینه‌ساز ابتلا به بیماری آسم در کودکان می‌شود عبارت‌اند از:

  • ابتلا به آلرژی بینی (تب یونجه) و آلرژی پوستی (اگزما)
  • داشتن سابقه خانوادگی آسم یا آلرژی (به‌صورت ژنتیکی)
  • عفونت‌های مکرر تنفسی
  • کمبود وزن هنگام تولد
  • قرار گرفتن در معرض دود سیگار و قلیان در دوره جنینی یا بعد از تولد
  • نژاد (شیوع آسم در تیره پوستان بیشتر است)

علائم آسم کودکان چه هستند؟

نشانه‌ها و علائم آسم کودکان به‌شرح زیر هستند:

  • سرفه‌های مداوم که با خوابیدن، ورزش، هوای سرد یا ابتلای کودک به عفونت ویروسی بدتر می‌شوند.
  • بیرون دادن نفس (بازدم) همراه با صدای سوت یا خس‌خس
  • کم آوردن نفس (تنگی نفس)
  • احساس سنگینی و گرفتگی در قفسه سینه

آسم در کودکان می‌تواند علائم زیر را هم به‌دنبال داشته باشد:

  • کیفیت بد خواب به‌دلیل تنگی‌نفس، سرفه یا خس‌خس
  • حملات سرفه‌ای متعدد که با سردی هوا یا سرماخوردگی بدتر می‌شود.
  • تأخیر در بهبودی پس از عفونت تنفسی
  • نفس‌نفس زدن زیاد که مانع بازی و ورزش کودک می‌شود.
  • خستگی که شاید به دلیل کیفیت بد خواب باشد.

باید یادآوری کنیم که علائم آسم به نوع آن بستگی دارد. کودکانی که آسم دارند لزوماً همه‌ علائم بالا را تجربه نمی‌کنند. به علاوه، رویت شدن یکی از این علائم نیز نشانه‌ی ابتلا به آسم نیست. با همه‌ی این توضیح‌ها، بهتر است از این علائم به سادگی نگذریم.

آمارها نشان می‌دهد، هم‌اکنون آسم شایع‌ترین بیماری مزمن در کودکان است. همچنین تحقیقات بر روی بیماری آسم و آلرژی نشان می‌دهد که فقدان آموزش والدین، در صدر علل بستری شدن کودکان دچار آسم شدید در بیمارستان بوده است.

بیشتر بخوانید: عفونت ریه در کودکان، علل و راههای درمان آن

تشخیص آسم کودکان زیر ۶ سال

تشخیص آسم کودکان کار دشواری است و تست تشخیص منحصر‌ به‌ فردی برای آن وجود ندارد. با این وجود، توجه به خس‌خس سینه در تشخیص آن موثر است. سرفه و خس‌خس سینه را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد که دانستن نوع آن به تشخیص پزشک کمک می‌کند:

۱ – سرفه و خس‌خس عودکننده به‌ دنبال عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی

  • بیشتر در شيرخواران و كودكان قبل از سنين مدرسه دیده می‌شود.
  • بین سرماخوردگی‌ها سرفه و خس‌خس خوب می‌شود.
  • با شواهدی از استعداد آلرژی (اگزما، حساسیت فصلی و آلرژی غذايی) در خود و خانواده‌شان همراه نیست.
  • حداكثر تا سن 12 سالگی از بين می‌رود.

۲- سرفه و خس‌خس عودكننده بدون ارتباط با عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی

  • اغلب در سنين قبل از مدرسه آغاز می‌شوند.
  • داراي شواهد استعداد آلرژی (اگزما، رينيت آلرژيك و آلرژی غذايی) در خود يا خانواده هستند.
  • در فاصله بین حملات خوب نمی‌شوند و باقی می‌مانند.
  • با احتمال بيشتر تا سنين نوجوانی و بزرگسالی وجود دارد.

باید توجه داشت تشخیص قطعی آسم کودکان بر اساس پیگیری مکرر بالینی و با رد سایر علل صورت می‌گیرد. در این سنین به‌ دلیل عدم توانایی کودک، سنجش عملکرد ریوی امکان‌پذیر نیست.

نکات ضروری در کنترل آسم کودکان

  • اجتناب از حضور در محیط‌های آلوده بخصوص دود سیگار (لازم به ذکر است که حتی کشیدن سیگار در خارج از خانه (بالکن-زیرهود) نیز می‌تواند تاثیرات خود را در تشدید علائم فرزندتان بگذارد)
  • اجتناب از حضور در محیط‌های شلوغ و پرجمعیت
  • اجتناب از تماس با گرد و غبار و گرده گل و گیاهان بخصوص در فصل بهار
  • اجتناب از برخورد مستقیم با هوای سرد (استفاده از شال گردن در فصل زمستان که جلوی دهان و بینی را بپوشاند توصیه می‌گردد)
  • اجتناب از تماس مستقیم با باد کولر و پنکه
  • دیوارهای اتاق خواب کودک هفته‌ای یکبار با دستمال مرطوب و تمیز گردگیری و سایر وسایل روزانه گردگیری شود.
  • از استفاده از فرش و گلیم و هرگونه پوشش پشمی و پرزدار در اتاق خواب کودک خودداری شود.
  • اسباب‌بازی‌های پشمی حتما هفته‌ای یکبار شسته شوند. (ترجیحا استفاده نشوند)
  • در صورت استفاده از پتو حتما با ملحفه در قسمت زیر و رو پوشیده شود.
  • توصیه می‌‌گردد که ملحفه‌های کودک هر دو هفته با آب داغ شستشو شود.
  • از هرگونه بالش پشم، پر یا پنبه استفاده نشود و بجای آن از بالش ابری استفاده شود.
  • در صورت تشدید علائم در هنگام فعالیت و بازی حتما با پزشک معالج مشورت گردد.
  • استفاده از استخر بدلیل بوی کلر ضدعفونی می‌تواند موجب تشدید علائم گردد که در این صورت حتما با پزشک معالج مشورت گردد.
  • اجتناب از بوی عطر – اسپری – حشره کش – وایتکس و مواد شوینده اسیدی (در فصل خانه تکانی)
  • استفاده از مکمل‌های ویتامین C و امگا 3 (روغن ماهی) می‌تواند در کاهش علائم موثر باشد.
  • از نگهداری حیوانات خانگی مثل سگ و گربه و خرگوش خودداری شود.
  • کودکان چاق حتما با نظر متخصص تغذیه تحت رژیم غذائی مناسب قرار گیرند.
  • در بعضی کودکان آلرژی شدید نسبت به شیر گاو و فرآورده‌های آن دیده می‌شود که بهتر است از شیرهای حاوی پروتئین سویا (با نظر پزشک معالج) استفاده شود.

دکتر مهدی افشاری متخصص اطفال، کودکان و نوجوانان_ دارای بورد تخصصی

از جمله خدمات پزشکی ارائه شده در مطب  عبارتند از:  معاینات دوره‌ای کودکان، پایش دوره ای رشد فیزیکی و تکامل کودکان، درمان انواع بیماری های عفونی،گوارشی و تنفسی در کودکان و نوجوانان_ مشاوره تغذیه، آموزش و مراقبت های دوره ای نوزادان نارس، پایش و درمان کلیه مشکلات دوره ای نوزادی، ارزیابی دوره‌ای توانایی های ذهنی و جسمی کودکان

خدمات ویژه ارائه شده توسط دکتر مهدی افشاری: انجام ختنه تخصصی در مطب، ویزیت در منزل و  مشاوره آنلاین

آدرس مطب: تهران، مهرآباد جنوبی، دانشگاه هوایی جنوبی، تفرش شرقی، پلاک 193_ واحد همکف

شماره تماس:021-66602506

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × دو =

دکمه بازگشت به بالا