آموزش شیردهی نوزاد چگونه است؟

آموزش شیردهی به نوزاد بهتر است مرحلهبهمرحله انجام شود تا هم نوزاد راحتتر سینه را بگیرد و هم مادر دچار درد و زخم نوک سینه نشود. برای شیردهی درست، مادر باید در وضعیت راحت بنشیند یا دراز بکشد، بدن نوزاد را نزدیک بدن خود نگه دارد و اجازه دهد نوزاد بخش زیادی از هاله سینه را در دهان بگیرد، نه فقط نوک سینه را.
مراحل شیردهی به نوزاد عبارتاند از:
- دستهای خود را بشویید و در محیطی آرام بنشینید.
- نوزاد را طوری بغل کنید که سر، گردن و بدن او در یک راستا باشند.
- شکم نوزاد را به بدن خود نزدیک کنید و صورت او را روبهروی سینه قرار دهید.
- نوک سینه را بهآرامی به لب بالای نوزاد نزدیک کنید تا دهانش را کاملا باز کند.
- وقتی دهان نوزاد باز شد، او را به سمت سینه بیاورید، نه اینکه بدن خود را به سمت نوزاد خم کنید.
- مطمئن شوید نوزاد فقط نوک سینه را نگرفته و بخش زیادی از هاله سینه داخل دهان او قرار دارد.
- به نشانههای مکیدن مؤثر توجه کنید؛ مثل حرکت منظم فک و شنیدن صدای قورت دادن شیر.
- اگر شیردهی دردناک است یا نوک سینه کشیده و سفید میشود، نوزاد را بهآرامی از سینه جدا کنید و دوباره سینه را به او بدهید.
- اجازه دهید نوزاد تا زمانی که خودش مکیدن را کند یا سینه را رها کند، شیر بخورد.
- بعد از پایان شیردهی، برای آروغ گرفتن نوزاد، او را چند دقیقه عمودی نگه دارید.
فهرست موضوعات
آغوز چیست و چرا برای نوزاد مهم است؟
آغوز اولین شیر مادر است که در روزهای ابتدایی بعد از زایمان تولید میشود. این شیر معمولا غلیظتر و زردتر از شیر معمولی است و مقدار کمی دارد، اما همان مقدار کم برای معده کوچک نوزاد کافی و بسیار ارزشمند است. آغوز سرشار از پروتئین، ویتامینها، مواد معدنی، آنتیبادیها و ترکیباتی است که به تقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک میکنند.
اهمیت آغوز فقط به تغذیه محدود نمیشود. آغوز به محافظت از روده نوزاد، دفع مکونیوم یا همان مدفوع اولیه و کاهش احتمال زردی کمک میکند. به همین دلیل، حتی اگر مادر احساس کند «شیرش هنوز نیامده»، بهتر است نوزاد را مرتب به سینه بگذارد، چون همین قطرههای اولیه برای نوزاد بسیار مهم هستند. کلیولند کلینیک توضیح میدهد که آغوز طی ۲ تا ۴ روز بعد از تولد به شیر انتقالی تبدیل میشود
زمانبندی و دفعات شیردهی نوزاد باید چگونه باشد؟
زمانبندی شیردهی در هفتههای اول بهتر است بر اساس نیاز نوزاد باشد، نه یک برنامه خشک و ساعتی. نوزادان تازه متولد شده معمولا معده کوچکی دارند و زودبهزود گرسنه میشوند. نوزاد شیرخوار معمولا در ۲۴ ساعت حدود ۸ تا ۱۲ بار شیر میخورد و بعضی وعدهها ممکن است کوتاهتر یا طولانیتر باشند.
در هفتههای اول، نوزاد ممکن است هر ۱ تا ۳ ساعت شیر بخواهد؛ حتی در شب. این حالت طبیعی است و به بدن مادر پیام میدهد شیر بیشتری تولید کند. اگر نوزاد خوب شیر میخورد، بعد از شیردهی آرام میشود، پوشک خیس کافی دارد و وزنگیری او مناسب است، معمولا نیاز نیست نگران طول هر وعده یا فاصله دقیق بین وعدهها باشید.
جدول شیردهی نوزاد
جدول شیردهی نوزاد یک راهنمای تقریبی برای آشنایی با دفعات شیر خوردن در سنین مختلف است. با این حال، همه نوزادان الگوی یکسانی ندارند و ممکن است بعضی از آنها در دورههای رشد، شبها یا هنگام بیقراری دفعات بیشتری شیر بخواهند. اگر نوزاد بعد از شیر خوردن آرام میشود، پوشک خیس کافی دارد و وزنگیری مناسبی دارد، معمولا شیر کافی دریافت میکند. در صورت کم شدن پوشک خیس، خوابآلودگی غیرعادی، بیقراری مداوم یا وزنگیری نامناسب، بهتر است بادکتر کودکان و اطفالیا مشاور شیردهی مشورت شود.
| سن نوزاد | دفعات تقریبی شیردهی در ۲۴ ساعت | نکته مهم |
|---|---|---|
| روز اول تولد | ۸ تا ۱۲ بار | مقدار آغوز کم است، اما برای معده کوچک نوزاد کافی است. |
| روز ۲ تا ۷ | ۸ تا ۱۲ بار | نوزاد معمولا هر ۱ تا ۳ ساعت شیر میخواهد. |
| هفته دوم تا پایان ماه اول | ۸ تا ۱۲ بار | در دورههای رشد، ممکن است دفعات شیر خوردن بیشتر شود. |
| ۱ تا ۳ ماهگی | حدود ۷ تا ۹ بار | بعضی نوزادان بهتدریج وعدههای منظمتری پیدا میکنند. |
| ۳ تا ۶ ماهگی | حدود ۶ تا ۸ بار | شیر مادر هنوز غذای اصلی نوزاد است. |
| بعد از ۶ ماهگی | متغیر | غذای کمکی شروع میشود، اما شیردهی همچنان ادامه دارد. |
نوزاد چند بار در روز باید شیر بخورد؟
نوزاد تازه متولد شده معمولا باید در شبانهروز ۸ تا ۱۲ بار شیر بخورد. بعضی نوزادان در روزهای اول خوابآلود هستند و ممکن است لازم باشد مادر با تماس پوست با پوست، عوض کردن پوشک یا تحریک ملایم پاها و پشت، آنها را برای شیر خوردن بیدار کند. اگر نوزاد بعد از شیر خوردن آرام میشود، صدای قورت دادن شیر شنیده میشود، پوشک خیس کافی دارد و وزنگیری او مناسب است، معمولا شیر کافی دریافت میکند.
اگر نوزاد بیشتر از این تعداد شیر میخواهد، همیشه به معنی کم بودن شیر مادر نیست. گاهی نوزاد در دورههای رشد، عصرها یا هنگام نیاز به آرامش بیشتر، دفعات بیشتری شیر میخورد. اما اگر نوزاد بعد از بیشتر وعدهها بیقرار است، وزن کافی نمیگیرد، بعد از روز پنجم کمتر از ۶ پوشک خیس در روز دارد یا پوست او زرد به نظر میرسد، باید سریعتر توسط پزشک کودک یا مشاور شیردهی بررسی شود.
وضعیت صحیح شیردهی به نوزاد (پوزیشن شیردهی به نوزاد) چگونه است؟
نوزاد تازه متولد شده معمولا باید در شبانهروز ۸ تا ۱۲ بار شیر بخورد. بعضی نوزادان در روزهای اول خوابآلود هستند و ممکن است لازم باشد مادر با تماس پوست با پوست، عوض کردن پوشک یا تحریک ملایم پاها و پشت، آنها را برای شیر خوردن بیدار کند. اگر نوزاد بعد از شیر خوردن آرام میشود، صدای قورت دادن شیر شنیده میشود، پوشک خیس کافی دارد و وزنگیری او مناسب است، معمولا شیر کافی دریافت میکند.
اگر نوزاد بیشتر از این تعداد شیر میخواهد، همیشه به معنی کم بودن شیر مادر نیست. گاهی نوزاد در دورههای رشد، عصرها یا هنگام نیاز به آرامش بیشتر، دفعات بیشتری شیر میخورد. اما اگر نوزاد بعد از بیشتر وعدهها بیقرار است، وزن کافی نمیگیرد، بعد از روز پنجم کمتر از ۶ پوشک خیس در روز دارد یا پوست او زرد به نظر میرسد، باید سریعتر توسط پزشک کودک یا مشاور شیردهی بررسی شود.
شیردهی نوزاد دوقلو با تک قلو چه تفاوتی دارد؟
شیردهی نوزاد دوقلو امکانپذیر است، اما معمولا به تمرین، حمایت و برنامهریزی بیشتری نیاز دارد. مادر میتواند هر نوزاد را جداگانه شیر بدهد یا پس از یادگیری گرفتن درست سینه، از شیردهی همزمان استفاده کند. در روزهای اول، شیر دادن جداگانه کمک میکند مادر متوجه شود هر نوزاد چقدر خوب سینه را میگیرد و آیا هر دو نوزاد پوشک خیس و وزنگیری کافی دارند یا نه.
برای شیردهی همزمان دوقلوها، پوزیشن زیر بغلی دوطرفه یا ترکیب گهوارهای و زیر بغلی کاربرد دارد. بهتر است مادر از بالش شیردهی یا چند بالش معمولی برای حمایت از بدن نوزادان و دستهای خود استفاده کند. اگر یکی از نوزادان ضعیفتر میمکد، نارس است یا وزنگیری کمتری دارد، باید برنامه شیردهی با نظر پزشک کودک یا مشاور شیردهی تنظیم شود.
سفید شدن پوست نوزاد در شیردهی
سفید شدن پوست نوزاد در شیردهی همیشه یک علت مشخص و نگرانکننده ندارد. گاهی پوست اطراف دهان یا گونه به دلیل فشار دست، تماس با سینه یا تغییر موقت جریان خون کمی روشنتر دیده میشود و با تغییر وضعیت نوزاد برطرف میشود. اما اگر رنگپریدگی واضح است، لبها کبود میشوند، نوزاد شل و بیحال میشود، نفس کشیدن او سخت است یا هنگام شیر خوردن عرق میکند، باید شیردهی را متوقف کنید و فوری با اورژانس یا پزشک تماس بگیرید.
زرد شدن پوست نوزاد هم میتواند نشانه مهمی باشد و نباید نادیده گرفته شود؛ بهویژه اگر با کم شدن دفعات شیر خوردن، کاهش پوشک خیس، خوابآلودگی غیرعادی یا ادامه کاهش وزن همراه باشد. در این شرایط بهتر است نوزاد سریعتر توسط پزشک کودک بررسی شود.
پی نوشت:
این اطلاعات عمومی خلاصه محدودی از اطلاعات تشخیص، درمان و/یا دارو است. این به معنای جامع نیست و باید به عنوان ابزاری برای کمک به کاربر در درک و/یا ارزیابی گزینه های تشخیصی و درمانی بالقوه استفاده شود. این شامل تمام اطلاعات در مورد شرایط، درمان ها، داروها، عوارض جانبی، یا خطراتی که ممکن است برای یک بیمار خاص اعمال شود، نمی شود. آنچه مد نظر و مطلوب است،آن است که توصیه پزشکی یا جایگزینی برای توصیه های پزشکی، تشخیص یا درمان باید بر اساس معاینه پزشک و ارزیابی شرایط خاص و منحصر به فرد بیمار باشد. بیماران باید برای اطلاعات کامل در مورد سلامتی، سؤالات پزشکی و گزینه های درمانی، از جمله خطرات یا مزایای استفاده از داروها، با پزشک صحبت کنند. این اطلاعات هیچ درمان یا دارویی را به عنوان ایمن، موثر یا تایید شده برای درمان یک بیمار خاص تایید نمی کند. اینجانب دکتر مهدی افشاری هرگونه ضمانت یا مسئولیت مربوط به این اطلاعات یا استفاده از آن را از خود سلب می کنم.
دکتر مهدی افشاری متخصص اطفال، کودکان و نوجوانان_ دارای بورد تخصصی
از جمله خدمات پزشکی ارائه شده در مطب عبارتند از: معاینات دورهای کودکان، پایش دوره ای رشد فیزیکی و تکامل کودکان، درمان انواع بیماری های عفونی،گوارشی و تنفسی در کودکان و نوجوانان_ مشاوره تغذیه، آموزش و مراقبت های دوره ای نوزادان نارس، پایش و درمان کلیه مشکلات دوره ای نوزادی، ارزیابی دورهای توانایی های ذهنی و جسمی کودکان
خدمات ویژه ارائه شده توسط دکتر مهدی افشاری: انجام ختنه تخصصی در مطب، ویزیت در منزل و مشاوره آنلاین
آدرس مطب: تهران، مهرآباد جنوبی، دانشگاه هوایی جنوبی، تفرش شرقی، پلاک 193_ واحد همکف
شماره تماس:021-66602506




