اختلال کمتوجهی-بیش فعالی (ADHD) یکی از مشکلات سلامت روان است که باعث میشود فرد برای متمرکز شدن روی یک کار واحد یا ثابت نشستن برای مدت طولانی دچار مشکل شود. بسیاری از مردم در طول زندگی خود کاهش تمرکز و تغییر در سطح انرژی را تجربه میکنند. اما کمتوجهی و بیش فعالی در افراد مبتلا به ADHD شدیدتر است؛ به طوری که روی تحصیل، کار، روابط اجتماعی و زندگی خانوادگی آنها تاثیر میگذارد.
اختلال ADHD معمولا از دوران کودکی شروع میشود، اما احتمال دارد تا دوران بزرگسالی تشخیص داده نشود.
فهرست موضوعات
بیش فعالی چیست؟
کمتوجهی-بیش فعالی یک بیماری طولانیمدت (مزمن) است که باعث اختلال در عملکرد اجرایی میشود؛ به این معنی که توانایی فرد را برای مدیریت احساسات، افکار و اعمال خود مختل میکند.
بسیاری از مردم فکر میکنند که ADHD محدود به دوران کودکی است؛ در حالی که این تصور اشتباه است. اختلال ADHD در بزرگسالان هم دیده میشود، اما در حقیقت ریشه در دوران کودکی فرد دارد.
شواهد نشان میدهد که تفاوتهایی در مغز، شبکههای عصبی و انتقالدهندههای عصبی (نوروترنسمیترها) افراد مبتلا به ADHD وجود دارد. درمان بیماری ADHD بزرگسالان با بیش فعالی کودکان یکسان است و اغلب شامل دارودرمانی و رواندرمانی میشود.
انواع بیش فعالی
اختلال ADHD بر اساس نوع علائم به سه دسته تقسیم میشود:
۱. نوع کمتوجه
همانطور که از نام آن پیدا است، افراد مبتلا به بیش فعالی از نوع کم توجهی در تمرکز کردن، تکمیل وظایف و پیروی از دستورالعملها با مشکل مواجه میشوند. در مقابل، علائم بیش فعالی یا تکانشگری در آنها کمتر دیده میشود. تحقیقات نشان میدهد که بیش فعالی از نوع عدم تمرکز در بین دختران شایعتر است.
۲. نوع بیشفعال- تکانشی
افراد مبتلا به این اختلال ممکن است هنوز هم در توجه کردن کمی مشکل داشته باشند، اما بیشتر از بیش فعالی و تکانشگری رنج میبرند؛ به این معنی که بیقرار هستند، انرژی زیادی دارند، نمیتوانند یک جا بنشینند، زیاد صحبت میکنند یا تمایل دارند صحبت دیگران را قطع کنند.
۳. نوع ترکیبی
بیشتر افراد مبتلا به ADHD نوع ترکیبی آن را تجربه میکنند؛ یعنی علائم کمتوجهی و بیش فعالی-تکانشگری به یک اندازه در آنها وجود دارد.
علائم اختلال کمتوجهی-بیش فعالی
افراد مبتلا به ADHD معمولا:
- برای انجام یک کار یا وظیفه مشخص در مدت زمان طولانی تمرکز کافی ندارند.
- فراموش میکنند چه وظایفی بر عهدهشان گذاشته شده است. همچنین ممکن است کارها را به ترتیب انجام ندهند.
- با کوچکترین محرکی دچار حواسپرتی میشوند و تمرکز خود را برای ادامه کار از دست میدهند.
- آرام ماندن و تحرک نداشتن حتی برای مدت کوتاه برای آنها دشوار است.
- دائما وسط حرف دیگران میپرند. در حقیقت، منتظر ماندن برای به پایان رسیدن صحبت دیگران برای آنها سخت است.
عوارض بیش فعالی
اختلال ADHD میتواند به مشکلات زیر منجر شود:
- عملکرد ضعیف در مدرسه یا محل کار
- مصرف الکل یا مواد مخدر
- تصادفات مکرر یا سایر حوادث
- روابط متشنج
- سلامت ذهنی و فیزیکی ضعیف
اختلال ADHD باعث ایجاد سایر مشکلات سلامت روان نمیشود. اما بعضی از اختلالات ممکن است همراه با ADHD ایجاد شوند. این اختلالات عبارتاند از:
- اختلالات خلقی: بعضی از افراد مبتلا به ADHD ممکن است افسردگی، اختلال دوقطبی یا سایر اختلالات خلقی را تجربه کنند. تمام مشکلات خلقی لزوما به طور مستقیم مربوط به ADHD نیستند، اما الگوی تکراری شکستها و ناکامیهای مرتبط با ADHD میتواند افسردگی را بدتر کند.
- اختلالات اضطرابی: اضطراب هم در افراد مبتلا به ADHD شایع است. اضطراب به نگرانی، عصبانیت و سایر نشانهها منجر میشود.
- اختلالات شخصیتی: افراد مبتلا به ADHD بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به اختلالات شخصیتی مانند اختلال شخصیت مرزی یا اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستند.
- ناتوانی در یادگیری: کسانی که ADHD دارند ممکن است در امتحانات خود نمره کمتری دریافت کنند.
دلایل ابتلا به بیش فعالی
این اختلال در بین کودکان بسیار شایع است. حتی در بزرگسالان هم ممکن است مشاهده شود. با این حال، هنوز دانشمندان به طور قطعی دلیل اصلی ایجاد آن را نمیدانند.
متخصصان سلامت روان بر این باورند که علاوه بر عوامل محیطی و ژنتیکی، بعضی از عوامل عصبی هم میتوانند باعث ADHD شوند. بر اساس تحقیقات، کاهش دوپامین نقش مهمی در بروز ADHD دارد. این ماده شیمیایی با انتقال سیگنالهای عصبی به عملکرد طبیعی مغز کمک میکند. به همین دلیل، باید آن را عامل مهمی در واکنشهای عاطفی دانست.
یکی از بخشهای مهم مغز قشر خاکستری آن است که باعث کنترل بعضی از رفتارها و عملکردهای انسان (مانند تصمیمگیری، گفتار و حرکات عضلات) میشود. در تحقیقات متخصصان به این نتیجه رسیدهاند که حجم قشر خاکستری مغز در افراد مبتلا به ADHD کمتر از دیگران است.
دکتر مهدی افشاری متخصص اطفال، کودکان و نوجوانان_ دارای بورد تخصصی
از جمله خدمات پزشکی ارائه شده در مطب عبارتند از: معاینات دورهای کودکان، پایش دوره ای رشد فیزیکی و تکامل کودکان، درمان انواع بیماری های عفونی،گوارشی و تنفسی در کودکان و نوجوانان_ مشاوره تغذیه، آموزش و مراقبت های دوره ای نوزادان نارس، پایش و درمان کلیه مشکلات دوره ای نوزادی، ارزیابی دورهای توانایی های ذهنی و جسمی کودکان
خدمات ویژه ارائه شده توسط دکتر مهدی افشاری: انجام ختنه تخصصی در مطب، ویزیت در منزل و مشاوره آنلاین
آدرس مطب: تهران، مهرآباد جنوبی، دانشگاه هوایی جنوبی، تفرش شرقی، پلاک 193_ واحد همکف
شماره تماس:021-66602506
