مراقبتهای بعد از شیردهی برای راحتی نوزاد و کاهش نفخ، دلدرد یا بالا آوردن شیر اهمیت دارد. آروغ گرفتن پس از شیردهی ممکن است در برخی نوزادان، بهویژه هنگام بلع هوا یا علائم رفلاکس، کمککننده باشد؛ اما روش قطعی برای پیشگیری از نفخ، کولیک یا بالا آوردن شیر نیست. بعد از شیر خوردن، نوزاد را چند دقیقه در وضعیت عمودی نگه دارید و در صورت نیاز بهآرامی آروغ او را بگیرید. بعضی نوزادان در حین شیر خوردن به آروغ گرفتن نیاز دارند و بعضی دیگر بعد از پایان شیردهی راحتتر آروغ میزنند. مراقبتهای بعد از شیردهی عبارتاند از:
- نوزاد را چند دقیقه در وضعیت عمودی نگه دارید.
- هنگام آروغ گرفتن، سر و گردن نوزاد را حمایت کنید.پشت نوزاد را آرام ماساژ دهید یا خیلی ملایم ضربه بزنید.
- اگر نوزاد آرام است، لازم نیست مدت زیادی برای آروغ گرفتن تلاش کنید.
- در صورت بالا آوردن مقدار کم شیر، دهان و لباس نوزاد را تمیز کنید.بعد از شیردهی، نوزاد را برای خواب به پشت بخوابانید.
- اگر مادر درد نوک سینه دارد، وضعیت گرفتن سینه را بررسی کند.پوشک خیس و مدفوع نوزاد را در روزهای اول پیگیری کنید.
بالا آوردن مقدار کمی شیر هنگام آروغ گرفتن معمولا طبیعی است. بهتر است هنگام آروغ گرفتن، یک پارچه تمیز در دسترس داشته باشید و سر و گردن نوزاد را خوب نگه دارید.
فهرست موضوعات
تغذیه مادر شیرده باید چگونه باشد؟
تغذیه مادر شیرده باید متنوع، کافی و متعادل باشد. مادر در دوران شیردهی به آب کافی، پروتئین، غلات کامل، میوه، سبزیجات، لبنیات یا جایگزینهای غنیشده و چربیهای مفید نیاز دارد. نوشیدن آب بر اساس تشنگی، خوردن وعدههای منظم و پرهیز از رژیمهای سخت میتواند به افزایش شیر مادر، حفظ انرژی مادر و ادامه شیردهی کمک کند.
برای بیشتر مادران، لازم نیست غذای خاصی به طور کامل حذف شود؛ مگر اینکه نوزاد با نظر پزشک به مادهای حساسیت داشته باشد. مصرف زیاد کافئین، نوشیدنیهای انرژیزا، دخانیات، الکل و گیاهان دارویی نامطمئن میتواند مشکلساز شود. اگر مادر داروی خاصی مصرف میکند، بهتر است قبل از قطع دارو یا ادامه مصرف، با پزشک یا داروساز مشورت کند.
عرق رازیانه در شیردهی نوزاد پسر
عرق رازیانه در شیردهی نوزاد پسر نباید به عنوان روش قطعی افزایش شیر یا راهی برای اثرگذاری بر جنسیت و ویژگیهای نوزاد مصرف شود. رازیانه در طب سنتی به عنوان شیرافزا شناخته میشود، اما شواهد علمی درباره اثر آن محدود و یکدست نیست. بنابراین مصرف رازیانه نباید جایگزین بررسی علت کم بودن شیر، اصلاح وضعیت شیردهی و مشاوره تخصصی شود.
مصرف زیاد دمنوشها یا ترکیبات گیاهی حاوی رازیانه، انیسون و گیاهان دیگر میتواند برای مادر و نوزاد مشکل ایجاد کند. همچنین رازیانه ممکن است در افراد حساس به خانواده گیاهانی مانند هویج و کرفس واکنش آلرژیک ایجاد کند. بنابراین مادر شیرده بهتر است بدون نظر پزشک یا داروساز، عرق رازیانه یا مکملهای گیاهی را به مقدار زیاد و طولانیمدت مصرف نکند.
مدت شیردهی به نوزاد دختر و پسر تفاوت دارد؟
مدت شیردهی به نوزاد دختر و پسر تفاوت علمی ثابتشدهای ندارد. نیاز نوزاد به شیر بر اساس سن، وزن، رشد، وضعیت سلامت، قدرت مکیدن و الگوی تغذیه او مشخص میشود، نه جنسیت. بنابراین نوزاد دختر و پسر هر ۲ در ۶ ماه اول میتوانند فقط از شیر مادر تغذیه کنند، مگر اینکه پزشک به دلیل خاصی توصیه دیگری داشته باشد.
به طور کلی، توصیه میشود شیردهی در ساعت اول تولد شروع شود، نوزاد در ۶ ماه اول فقط شیر مادر دریافت کند و بعد از شروع غذای کمکی، شیردهی تا ۲ سالگی یا بیشتر ادامه داشته باشد. مدت هر وعده شیردهی هم در نوزادان متفاوت است. بعضی نوزادان در ۱۰ تا ۱۵ دقیقه شیر کافی میخورند و بعضی دیگر زمان بیشتری لازم دارند. نشانههای سیر شدن و وزنگیری مناسب مهمتر از زمان دقیق شیردهی هستند
شیردهی مادر معتاد به نوزاد ممکن است؟
شیردهی مادر مبتلا به اختلال مصرف مواد باید حتماً با نظر پزشک، متخصص زنان، پزشک کودک و تیم درمان اعتیاد بررسی شود. اگر مادر از مواد غیرقانونی یا مواد مخدر غیرتجویزی استفاده میکند، شیردهی میتواند برای نوزاد خطرناک باشد و معمولاً توصیه نمیشود. اما اگر مادر مصرف مواد غیرقانونی را قطع کرده و تحت درمان پایدار با داروهایی مانند متادون یا بوپرنورفین است، در صورت نبود منع دیگر و با نظر تیم درمان، شیردهی معمولاً قابل تشویق است.
تصمیم نهایی باید با توجه به شرایط مادر، نوع دارو، زمان آخرین مصرف، نتیجه آزمایشها، وضعیت درمان و سلامت نوزاد گرفته شود. پنهان کردن مصرف مواد یا دارو از پزشک میتواند سلامت نوزاد را به خطر بیندازد؛ بنابراین مادر باید شرایط خود را صادقانه مطرح کند تا ایمنترین تصمیم برای او و نوزاد گرفته شود.
نتیجه گیری
شیردهی به نوزاد فرایندی طبیعی اما نیازمند یادگیری و تطبیق با نیازهای کودک است. رعایت اصول صحیح در نحوه گرفتن سینه، توجه به دفعات تغذیه، شناخت نشانههای دریافت کافی شیر و مراقبتهای پس از شیردهی میتواند به بهبود این تجربه کمک کند. هر نوزاد الگوی تغذیه متفاوتی دارد و شرایط خاصی مانند تولد دوقلو، خوابآلودگی نوزاد یا نگرانی درباره میزان شیر، ممکن است این فرایند را پیچیدهتر کند. در مجموع، آگاهی از اصول پایه شیردهی و شناخت بهتر نیازهای نوزاد، به مادر کمک میکند این مرحله مهم از مراقبت کودک را با اطمینان بیشتری پشت سر بگذارد.
پی نوشت:
این اطلاعات عمومی خلاصه محدودی از اطلاعات تشخیص، درمان و/یا دارو است. این به معنای جامع نیست و باید به عنوان ابزاری برای کمک به کاربر در درک و/یا ارزیابی گزینه های تشخیصی و درمانی بالقوه استفاده شود. این شامل تمام اطلاعات در مورد شرایط، درمان ها، داروها، عوارض جانبی، یا خطراتی که ممکن است برای یک بیمار خاص اعمال شود، نمی شود. آنچه مد نظر و مطلوب است،آن است که توصیه پزشکی یا جایگزینی برای توصیه های پزشکی، تشخیص یا درمان باید بر اساس معاینه پزشک و ارزیابی شرایط خاص و منحصر به فرد بیمار باشد. بیماران باید برای اطلاعات کامل در مورد سلامتی، سؤالات پزشکی و گزینه های درمانی، از جمله خطرات یا مزایای استفاده از داروها، با پزشک صحبت کنند. این اطلاعات هیچ درمان یا دارویی را به عنوان ایمن، موثر یا تایید شده برای درمان یک بیمار خاص تایید نمی کند. اینجانب دکتر مهدی افشاری هرگونه ضمانت یا مسئولیت مربوط به این اطلاعات یا استفاده از آن را از خود سلب می کنم.
دکتر مهدی افشاری متخصص اطفال، کودکان و نوجوانان_ دارای بورد تخصصی
از جمله خدمات پزشکی ارائه شده در مطب عبارتند از: معاینات دورهای کودکان، پایش دوره ای رشد فیزیکی و تکامل کودکان، درمان انواع بیماری های عفونی،گوارشی و تنفسی در کودکان و نوجوانان_ مشاوره تغذیه، آموزش و مراقبت های دوره ای نوزادان نارس، پایش و درمان کلیه مشکلات دوره ای نوزادی، ارزیابی دورهای توانایی های ذهنی و جسمی کودکان
خدمات ویژه ارائه شده توسط دکتر مهدی افشاری: انجام ختنه تخصصی در مطب، ویزیت در منزل و مشاوره آنلاین
آدرس مطب: تهران، مهرآباد جنوبی، دانشگاه هوایی جنوبی، تفرش شرقی، پلاک 193_ واحد همکف
شماره تماس:021-66602506
