رفلاکس معده در کودکان زمانی اتفاق می‌افتد که محتویات معده به سمت مری برمی‌گردد. این وضعیت در شیرخواران نسبتاً شایع است و ممکن است پس از شیر خوردن به شکل برگشت مقدار کمی شیر از دهان دیده شود. در بسیاری از شیرخواران، این حالت با رشد دستگاه گوارش کاهش می‌یابد و به درمان دارویی نیاز ندارد.

بااین‌حال، گاهی برگشت محتویات معده با درد، اختلال تغذیه یا مشکلات رشد همراه می‌شود. در چنین شرایطی ممکن است کودک به بیماری رفلاکس معده به مری مبتلا باشد و نیاز به بررسی تخصصی داشته باشد.

علائم رفلاکس معده در کودکان چیست؟

برگشت شیر پس از تغذیه، آروغ زدن و بالا آمدن مقدار کمی از محتویات معده از علائم رایج رفلاکس در شیرخواران است. برخی کودکان نیز هنگام غذا خوردن بی‌قرار می‌شوند یا تمایل کمتری به ادامه تغذیه نشان می‌دهند.

در کودکان بزرگ‌تر، احساس سوزش پشت جناغ، ترش کردن، درد بالای شکم یا مزه ترش در دهان ممکن است دیده شود. البته این علائم اختصاصی نیستند و می‌توانند علت‌های دیگری هم داشته باشند. تشخیص بیماری رفلاکس صرفاً بر اساس یک علامت انجام نمی‌شود.

علت رفلاکس معده در شیرخواران چیست؟

در شیرخواران، عضله‌ای که میان مری و معده قرار دارد هنوز در حال تکامل است. به همین دلیل، برگشت محتویات معده در ماه‌های نخست زندگی شایع‌تر است. مایع بودن تغذیه و زمان زیادی که شیرخوار در حالت خوابیده می‌گذراند نیز در بروز این حالت نقش دارند.

اگر کودک رشد مناسبی دارد، به‌خوبی شیر می‌خورد و ناراحتی قابل‌توجهی ندارد، برگشت شیر اغلب بخشی از روند طبیعی رشد است. اما کاهش وزن، اختلال رشد یا علائم شدید نیازمند بررسی هستند.

درمان رفلاکس معده در کودکان

در موارد خفیف، اصلاح شیوه تغذیه می‌تواند کمک‌کننده باشد. بهتر است از تغذیه بیش از نیاز کودک پرهیز شود و پس از شیر خوردن، در صورت امکان، مدتی او را در حالت عمودی و در آغوش نگه داشت. خواباندن شیرخوار باید همیشه به پشت و روی سطح صاف و سفت انجام شود. استفاده از بالش، بالا آوردن تشک یا خواباندن کودک روی شکم برای درمان رفلاکس ایمن نیست.

اگر پزشک به حساسیت پروتئین شیر گاو یا بیماری رفلاکس مشکوک باشد، ممکن است تغییرات تغذیه‌ای مشخصی را پیشنهاد کند. داروهای کاهش‌دهنده اسید معده برای همه کودکان مناسب نیستند و باید تنها در موارد ضروری و با تجویز پزشک استفاده شوند.

چه زمانی باید به متخصص اطفال مراجعه کرد؟

استفراغ جهنده و مکرر، استفراغ سبزرنگ یا خونی، وجود خون در مدفوع، مشکل در بلع، کاهش وزن، اختلال رشد یا امتناع مداوم از تغذیه از نشانه‌هایی هستند که باید بررسی شوند. اگر شیرخوار دچار بی‌حالی شدید یا نشانه‌های کم‌آبی شده است، رسیدگی فوری ضرورت دارد.

پرسش‌های متداول درباره رفلاکس کودکان

آیا هر شیرخواری که شیر بالا می‌آورد بیمار است؟

خیر. برگشت مقدار کمی شیر در شیرخوار سالم و دارای رشد مناسب اغلب طبیعی است.

آیا برای رفلاکس باید شیر کودک را عوض کرد؟

تغییر شیرخشک باید بر اساس علائم کودک و با نظر پزشک انجام شود، نه صرفاً به دلیل برگشت شیر.

آیا رفلاکس با افزایش سن بهتر می‌شود؟

در بسیاری از شیرخواران، با رشد دستگاه گوارش علائم کاهش پیدا می‌کند، اما علائم شدید یا پایدار نیازمند ارزیابی هستند.

تشخیص تفاوت میان رفلاکس طبیعی و بیماری رفلاکس به والدین کمک می‌کند از درمان‌های غیرضروری جلوگیری کنند و در زمان مناسب برای بررسی تخصصی اقدام کنند.

پی نوشت:

این اطلاعات عمومی خلاصه محدودی از اطلاعات تشخیص، درمان و/یا دارو است. این به معنای جامع نیست و باید به عنوان ابزاری برای کمک به کاربر در درک و/یا ارزیابی گزینه های تشخیصی و درمانی بالقوه استفاده شود. این شامل تمام اطلاعات در مورد شرایط، درمان ها، داروها، عوارض جانبی، یا خطراتی که ممکن است برای یک بیمار خاص اعمال شود، نمی شود. آنچه مد نظر و مطلوب است،آن است که توصیه پزشکی یا جایگزینی برای توصیه های پزشکی، تشخیص یا درمان باید بر اساس معاینه پزشک و ارزیابی شرایط خاص و منحصر به فرد بیمار باشد. بیماران باید برای اطلاعات کامل در مورد سلامتی، سؤالات پزشکی و گزینه های درمانی، از جمله خطرات یا مزایای استفاده از داروها، با پزشک صحبت کنند. این اطلاعات هیچ درمان یا دارویی را به عنوان ایمن، موثر یا تایید شده برای درمان یک بیمار خاص تایید نمی کند. اینجانب دکتر مهدی افشاری هرگونه ضمانت یا مسئولیت مربوط به این اطلاعات یا استفاده از آن را از خود سلب می کنم.

دکتر مهدی افشاری متخصص اطفال، کودکان و نوجوانان_ دارای بورد تخصصی

از جمله خدمات پزشکی ارائه شده در مطب  عبارتند از:  معاینات دوره‌ای کودکان، پایش دوره ای رشد فیزیکی و تکامل کودکان، درمان انواع بیماری های عفونی،گوارشی و تنفسی در کودکان و نوجوانان_ مشاوره تغذیه، آموزش و مراقبت های دوره ای نوزادان نارس، پایش و درمان کلیه مشکلات دوره ای نوزادی، ارزیابی دوره‌ای توانایی های ذهنی و جسمی کودکان

خدمات ویژه ارائه شده توسط دکتر مهدی افشاری: انجام ختنه تخصصی در مطب، ویزیت در منزل و  مشاوره آنلاین

آدرس مطب: تهران، مهرآباد جنوبی، دانشگاه هوایی جنوبی، تفرش شرقی، پلاک 193_ واحد همکف

شماره تماس:021-66602506